Soyut & Somut kavramlar

Soyut & Somut kavramlarSoyut & Somut kavramlar

 

Bir kavramın somut ya da soyut olması onun üzerinde bir takım bilgileri beraberinde getirmektedir. Mesela beş duyu organımızdan herhangi biriyle ne olduğunu anlayabildiğimiz şeyler somut özelliklere sahip şeylerdir.  Bu kavramları elimizle tutabilir, gözümüzle görebiliriz. Böyle bir durumda o kavramın gerçek bir nesne olduğu yani somut bir nesne olduğunu anlarız.

 

Soyut kavramı ise somutun tam tersidir yani; duyu organlarımızla algılayamadığımız, madde ya da cisim olmayan varlığını düşünce yoluyla kavrayabildiğimiz olgulardır. Örneğin; korku, bilgi, güzellik vb gibi kavramlar ise soyut kavramlar olarak görülmektedir.

 

Soyut kavramın soyutlaştırılması mümkündür. Bunun için mecazi bir yaklaşım yeterli olmaktadır. Bu konuda bize benzetme ve istiareler yardımcı olur.  Çok basit bir örnekle bu konuyu açıklayalım:

 

‘’Umutlarım suya düştü.’’  Cümlesinde umut soyut bir kavram olmasına rağmen nesneye benzetilerek somutlaştırılmıştır.

 

‘’ Onun sözleri kalbimi yaraladı.’’ Cümlesinde de yine aynı şekilde sözler kesici bir alete benzetilerek somutlaştırılmıştır.

Deyimlerimizde de bu duruma pek çok kez rastlanır.

‘’kafam kazan oldu’’ rahatsız olma anlamında

‘’eli maşalı’’ çirkef, kavgacı anlamında

‘’cebi delik’’ züğürt, parasız anlamında kullanılmış ve soyut kavramlar somutlaştırılmıştır.

Aynı şekilde somut kavramlı sözcükler de soyutlaştırılabilir. –lık/-lik ve –lı/-li eki soyutlaştırma yaparken sıkça kullanılan eklerden bazılarıdır.

 

Örneğin:

 

‘’ Bu konuda o kadar saçma sapan konuştu ki, kafasızın birisin diyesim geldi.’’ Cümlesinde kafa kelimesi somut olmasına rağmen bu cümlede düşünememe anlamında soyutlaştırılmıştır.

 

Şimdi somut ve soyut sözcüğünü nasıl ayırt edeceğimiz konusunda birer taktik geliştirelim.

 

Somut kavramları doğrudan elle tutulabilir ya da gözle görüşebilir niteliklere sahip olan kavramlar olarak bilmenizde fayda olacaktır. Somut kavramlar duyu organlarımız ile doğrudan algılanabilenler soyut olanlar ise algılanamayan kavramlardır.

  • Site Yorum

Bir yorum bırak